Antiozonan mı, antioksidan mı?

Üç farklı yaşlanma

Oksijen yaşlanması tüm kauçuğu yavaşça etkiler; ısı bu süreci hızlandırır ve kauçuk sertleşir veya yumuşar. Ozon ise yalnız gerilme altındaki yüzeye saldırır ve gerilmeye dik çatlaklar açar. Dinamik yorulma, tekrar eden deformasyonla çatlak büyümesidir.

Her biri farklı koruma ister. Bu yüzden lastik ve teknik parça reçetelerinde genellikle iki veya üç antidegradant birlikte bulunur.

Antioksidanlar

TMQ, benzimidazoller (MB, MBZ) ve difenilamin türevleri (KY-405) oksijen ve ısı yaşlanmasını yavaşlatır. Kauçuğun içinde çalışırlar.

TMQ en yaygın ve ekonomik olanıdır. MB tek başına zayıftır ama amin antioksidanlarla sinerji yapar ve renk vermez. KY-405 gibi düşük uçuculu tipler yüksek sıcaklıkta çalışan parçalarda kaybolmaz.

Antiozonanlar

p-Fenilendiaminler (6PPD, IPPD, 77PD) yüzeye göç eder ve ozonla kauçuktan önce reaksiyona girer. Aynı zamanda yorulma ve ısıya karşı da korurlar.

Hareketsiz (statik) parçalarda ozon koruması için mikrokristalin mum eklenir: mum yüzeyde fiziksel bir tabaka oluşturur. Dinamik parçalarda mum çatlar; orada kimyasal antiozonan şarttır.

Renk konusu

p-Fenilendiaminler ışıkla renk değiştirir ve temas ettikleri yüzeyleri lekeler. Siyah karışımlar için sorun değildir. Açık renkli ürünlerde fenolik antioksidanlar (SP), benzimidazoller ve mumlar kullanılır; ozon koruması daha sınırlı kalır.

6PPD-kinon

6PPD ozonla reaksiyona girince 6PPD-kinon oluşur. Bu maddenin bazı balık türlerine toksik olduğu gösterildi; lastik aşınma kalıntıları üzerinden çevresel tartışma sürüyor.

Şu an 6PPD'nin performansını tam karşılayan yaygın bir ikame yok. Sektör ve düzenleyiciler alternatifleri araştırıyor; gelişmeleri takip etmek gerekiyor.

Özet